Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Với những người đam mê chơi game và PC ngày nay sử dụng nhiều năng lượng hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử, bạn có thể đang tìm cách đo lượng điện năng mà máy của bạn đang tiêu thụ. Thông tin này không chỉ cho bạn biết máy tỏa ra bao nhiêu nhiệt mà còn cho biết chi phí để chạy máy tính của bạn.

May mắn thay, đó là một nhiệm vụ rất đơn giản.

Để hiển thị mức năng lượng mà bất kỳ thành phần PC nào đang sử dụng, thiết bị phải chứa các cảm biến thích hợp và các ‘cờ’ liên quan để chương trình hiển thị thông tin. Các bộ phận như CPU và GPU có chúng, nhưng hầu hết các thiết bị khác thì không.

Điều này chủ yếu là do các bộ xử lý lớn tiêu thụ một lượng điện năng đáng kể, do đó năng lượng này được giải phóng dưới dạng nhiệt, vì vậy, việc giám sát các thiết bị này là rất cần thiết để ngăn nhiệt độ quá cao làm hỏng các chip đó. Mọi thành phần khác sẽ chỉ giám sát và hiển thị các giá trị điện áp hoặc nhiệt độ.

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Điều đó có nghĩa là không có chương trình nào có thể cho bạn biết toàn bộ máy tính đang sử dụng bao nhiêu năng lượng. Vâng, ít nhất không có cái nào trong số đó là miễn phí.

Một số bộ nguồn, chẳng hạn như Corsair AX1500i, đi kèm với cáp nối PSU với bo mạch chủ, cung cấp phương tiện để hiển thị hoạt động thời gian thực thông qua phần mềm. Tuy nhiên, đây là những thứ tương đối hiếm và gần như luôn là một tính năng của hầu hết các mẫu đắt tiền.

Vì vậy, chúng ta sẽ chỉ tập trung vào việc đo điện năng tiêu thụ của CPU và card đồ họa. Thông tin chỉ có thể được sử dụng để ước tính tổng mức sử dụng năng lượng, nhưng ít nhất bạn sẽ không cần phải chi bất kỳ khoản tiền nào để làm điều này.

Đọc thêm:  Bạn cần bao nhiêu FPS?

Bắt đầu với bộ xử lý trung tâm, có nhiều chương trình khác nhau mà bạn có thể sử dụng để hiển thị lượng điện năng tiêu thụ của chip. Cả AMD và Intel đều cung cấp ứng dụng riêng của họ để làm điều này: Ryzen Master và Power Gadget, tương ứng.

Ryzen Master sẽ hoạt động với tất cả các mẫu Ryzen và Threadripper, dành cho máy tính để bàn và máy tính xách tay, nhưng không phải tất cả các tính năng của chương trình đều có sẵn. Ít nhất, màn hình nguồn sẽ hoạt động tốt, được tìm thấy trong phần Trang chủ của Chế độ xem nâng cao.

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Hai mặt số để kiểm tra được gắn nhãn CPUSoC Power (System-on-a-Chip) — cái đầu tiên bao gồm phần xử lý chính của chip, trong khi SoC bao gồm bộ điều khiển bộ nhớ và GPU tích hợp, nếu chip Ryzen của bạn có.

Power Gadget của Intel chỉ hiển thị mức tiêu thụ năng lượng của CPU và DRAM, ngoài ra không có gì khác. So với phần mềm của AMD, nó rất cơ bản nhưng nó hỗ trợ các bộ vi xử lý từ 12 năm trước (Core thế hệ thứ 2).

Kích hoạt chương trình sẽ cung cấp cho bạn một số biểu đồ thời gian thực, hiển thị tổng công suất gói (bao nhiêu năng lượng mỗi giây mà bộ xử lý lấy từ bo mạch chủ), cùng với tốc độ xung nhịp, mức sử dụng, nhiệt độ và mức tiêu thụ điện năng của bộ nhớ hệ thống (DRAM).

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Chúng tôi đã phải xóa một số biểu đồ đó chỉ để làm cho hình ảnh có hình dạng đẹp hơn, vì không may là không có cách nào để sắp xếp lại chúng. Theo mặc định, các biểu đồ rất nhỏ, vì vậy bạn có thể nhấp chuột phải, chọn Tùy chọn và thay đổi kích thước của chúng.

Đọc thêm:  Miễn phí cho tất cả: Cách Valve xây dựng một cách chơi trò chơi mới

Tuy nhiên, có một chương trình tốt hơn để theo dõi và hiển thị mức tiêu thụ CPU, đó là HWInfo64. Ứng dụng miễn phí này có thể hiển thị vô số thông tin về PC của bạn, cũng như hiển thị cho bạn hầu hết mọi cảm biến bên trong máy.

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Ở đây, chúng tôi chỉ tập trung vào các số liệu về sức mạnh của CPU và như bạn có thể thấy, nó hiển thị mức sử dụng năng lượng trong thời gian thực, cũng như lưu trữ các giá trị tối thiểu, tối đa và trung bình khi nó đang chạy. Nhấp vào biểu tượng bảng tính, hiển thị ở dưới cùng bên phải, sẽ bắt đầu đăng nhập dữ liệu nếu bạn muốn ghi lại các giá trị trong một khoảng thời gian dài.

HWInfo64 hoạt động trên nhiều loại bộ xử lý hơn Ryzen Master và Power Gadget, nhưng đừng quên rằng nếu CPU của bạn không có các cảm biến cần thiết, thì chương trình không thể hiển thị thông tin cho bạn. AMD và Intel đặt cho các cảm biến và miền nguồn các tên khác nhau, do đó, tùy thuộc vào loại CPU bạn có, bạn có thể thấy một màn hình rất khác với màn hình ở trên.

Chip đồ họa, giống như CPU, đi kèm với một loạt cảm biến để đo nhiệt độ và điện áp, và các GPU hiện đại sử dụng những cảm biến này để ước tính mức tiêu thụ điện năng. Một số nhà cung cấp cung cấp cờ để trình điều khiển báo cáo số liệu không chỉ cho riêng GPU.

Đây là điều mà HWInfo64 có thể hiển thị, giống như với thông tin CPU.

Dưới đây là số liệu công suất được báo cáo cho Zotac GeForce RTX 4070 Ti – các thương hiệu khác có thể hiển thị chi tiết hơn hoặc ít hơn.

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Con số NVVDD dành cho chính GPU, trong khi FBVDD dành cho bộ đệm khung (FB), tức là VRAM trên cạc đồ họa. HWInfo64 sử dụng tên cảm biến giống như tên do trình điều khiển cung cấp và không phải lúc nào nó cũng rõ ràng chính xác những gì bạn đang xem.

Đọc thêm:  Intel Core i7-8700K, i5-8600K, 8400 so với AMD Ryzen 7 1800X, R5 1600X, 1500X

May mắn thay, có một chương trình nhỏ cung cấp bức tranh rõ ràng về mức tiêu thụ năng lượng của cạc đồ họa của bạn, được gọi là GPU-Z. Được phát triển bởi nhóm tại TechPowerUp, phần mềm này thực hiện công việc tốt hơn nhiều trong việc đơn giản hóa các số liệu công suất. Cả hai chương trình đều có chú giải công cụ – mô tả văn bản của cảm biến sẽ bật lên khi bạn đặt con trỏ chuột lên chúng – nhưng mô tả trong GPU-Z có nhiều thông tin hơn đối với người dùng phổ thông so với mô tả trong HWInfo64.

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Sử dụng cùng một card đồ họa trong cùng điều kiện ở HWInfo64 và GPU-Z (như hình trên), bạn có thể thắc mắc, nếu cùng một card, chạy cùng một bài kiểm tra, tại sao các số liệu báo cáo lại hơi khác nhau?

Thật không may, có rất ít tài liệu về cách AMD và Nvidia báo cáo chính xác các số liệu về sức mạnh, nhưng cả hai công ty đều nói rõ rằng các giá trị đã nêu chỉ là ước tính. Đó là một thực tế tốt để giả định rằng các bài đọc có độ chính xác cao nhất là 90%, có thể tệ hơn với các mẫu cũ hơn.

Cũng đọc: Có phải CPU và GPU đang trở nên quá ngốn năng lượng?

Trừ khi PC của bạn chứa đầy ổ đĩa cứng, thẻ quay video cao cấp hoặc các phụ kiện bổ sung khác, mức tiêu thụ năng lượng của CPU và GPU sẽ chiếm phần lớn mức sử dụng năng lượng của máy tính.

Trong trường hợp nhu cầu năng lượng của bộ xử lý chính sẽ thay đổi rất nhiều, tùy thuộc vào tác vụ mà chúng đang xử lý, các thiết bị như SSD và HDD sẽ có phạm vi nhỏ hơn nhiều. CPU có thể tăng từ 30W khi không hoạt động lên đến 125W trở lên khi đầy tải. Mặt khác, một ổ SSD 512 GB duy nhất sẽ chỉ đạt tối đa 5 hoặc 6W. Đây là lý do tại sao các nhà sản xuất không cung cấp cảm biến giám sát năng lượng cho các thiết bị như vậy – đơn giản là không cần thiết.

Đọc thêm:  Máy tính xách tay chơi game có thể mang lại giá trị tốt hơn máy tính để bàn chơi game không?

Nếu bạn đọc bất kỳ bài đánh giá nào về CPU hoặc card đồ họa của chúng tôi, bạn sẽ nhận thấy rằng chúng tôi luôn hiển thị số liệu tiêu thụ điện năng cho toàn bộ hệ thống thử nghiệm. Điều này được ghi lại bằng màn hình cắm vào ổ cắm trên tường, nơi chúng tôi kết nối PC và PSU tương ứng.

Vì PSU không thể chuyển đổi 110V AC thành 3,3V, 5V và 12V DC hiệu quả 100%, nên bản thân thiết bị sẽ yêu cầu nhiều điện năng hơn từ ổ cắm so với lượng điện thực sự cung cấp cho máy tính. Ví dụ: nếu tải trên PSU là 450W, thì nó thực sự có thể lấy 530W từ ổ cắm.

Đối với những người muốn theo dõi mức tiêu thụ năng lượng cho mục đích chi phí điện, đây là phương pháp tốt nhất để sử dụng, vì phần mềm hiển thị số liệu năng lượng CPU/GPU không thể giải thích được điều này.

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Bạn sẽ tìm thấy vô số đồng hồ đo điện năng trong các cửa hàng trực tuyến nhưng phần lớn chúng tương đối rẻ và cung cấp các chức năng tương tự. Chọn một cái có giới hạn dòng điện cao hơn mức mà PSU của bạn có thể rút ra – ví dụ: nếu nó được định mức là 650W, thì bạn sẽ cần một đồng hồ đo có thể chịu được dòng điện khoảng 8A.

Phần lớn các đồng hồ này cũng có thể ghi lại tổng năng lượng đã sử dụng, được đo bằng kWh và với giá trị đó, bạn có thể tính tổng chi phí vận hành máy tính. Ví dụ: nếu tiền điện của bạn là 0,20 đô la cho mỗi kWh và đồng hồ hiển thị chỉ số là 3,4 kWh, thì chi phí tối thiểu sẽ là 0,68 đô la (không bao gồm thuế hoặc phí cố định).

Đọc thêm:  Trò chơi PC được mong đợi nhất năm 2013

Ngoài ra, nếu bạn muốn thực sự hiểu biết về kỹ thuật và đo mức tiêu thụ điện năng chính xác của CPU hoặc GPU, thì bạn sẽ cần thiết bị chuyên nghiệp để thực hiện việc này. Thiết bị như vậy thường vừa với thiết bị bạn muốn đo và ổ cắm hoặc cáp nguồn mà thiết bị đó thường sử dụng.

Ví dụ: ElmorLabs PMD-USB này có hai ổ cắm EPS 8 chân để đo công suất CPU và ba ổ cắm PCIe 8 chân để ghi lại lượng điện năng mà card đồ họa yêu cầu. Những thứ này thực sự chỉ được sử dụng cho người kiểm tra phần cứng và người xây dựng hệ thống, và sự kết hợp giữa phần mềm và đồng hồ đo ổ cắm trên tường là quá đủ cho đại đa số người dùng PC muốn đo mức tiêu thụ điện năng.

Khi bạn đã thu thập một số dữ liệu, bạn có thể muốn kiểm tra xem mọi thứ có đúng như vậy không. Nếu PC của bạn đang tiêu thụ nhiều hoặc ít năng lượng hơn mức bạn mong đợi, thì đó có thể là dấu hiệu cho thấy các cài đặt khác nhau trong PC không được đặt đúng cách.

May mắn thay, ít có khả năng máy tính của bạn không hoạt động bình thường nếu số liệu công suất không ở mức phù hợp trừ khi nó tiêu thụ nhiều hơn mức cần thiết.

Có một số công cụ tính toán trực tuyến do các nhà sản xuất PSU tạo ra, có thể cho bạn ước tính về loại bộ cấp nguồn mà PC của bạn yêu cầu (ví dụ: Cooler Master và BeQuiet!), sau đó có thể sử dụng ước tính này để ước tính công suất tối đa máy tính của bạn.

Đọc thêm:  Dark Web: Khám phá Internet ẩn

svg+xml,%3Csvg%20xmlns= Cách đo mức tiêu thụ năng lượng của PC

Tuy nhiên, chúng sử dụng các giá trị công suất mặc định do các nhà cung cấp linh kiện cung cấp và bản thân máy tính đưa ra các câu trả lời rất khác nhau. Ví dụ: đối với cùng một cấu hình, Cooler Master đề xuất 561 W, trong khi BeQuiet! đã đề xuất công suất tối đa là 692 W – đó là mức chênh lệch đáng kể 131 W.

Sẽ tốt hơn nhiều nếu bạn tìm kiếm các thông số kỹ thuật cho các bộ phận khác nhau bên trong PC của mình và sử dụng chúng để đánh giá mức độ chính xác của các phép đo công suất. AMD, Intel và Nvidia đều cung cấp những thông tin như vậy, mặc dù không phải lúc nào cũng dễ dàng tìm thấy chính xác chi tiết mà bạn muốn.

Tuy nhiên, các nhà cung cấp RAM và bo mạch chủ hiếm khi công bố bất kỳ số liệu điện năng nào cho sản phẩm của họ, vì chúng thường sử dụng tương đối ít năng lượng (giống như ổ lưu trữ). Vì vậy, để giúp bạn trên con đường của mình, chúng tôi đã biên soạn một bảng nhỏ các giá trị điện năng gần đúng cho các thành phần chính trong máy tính để bàn.

Trên đây là một hướng dẫn đơn giản để thể hiện sơ bộ những gì bạn có thể mong đợi – bạn có thể lấy một CPU và đặt nó vào ba mẫu bo mạch chủ khác nhau và tất cả chúng có thể hiển thị các số liệu công suất khác nhau. Các mẫu dành cho người đam mê được thiết kế để cho phép ép xung thường sẽ có mức tối đa cao hơn so với các mẫu dành cho doanh nghiệp hoặc lĩnh vực chi phí thấp.

Nhưng với sự kết hợp giữa phần mềm phù hợp và một chút nghiên cứu trên internet, bạn sẽ có thể ghi lại và kiểm tra mức tiêu thụ năng lượng của PC ngay lập tức.

Tín dụng tiêu đề: Onur Binay